على زمانى قمشه اى
386
هيئت ونجوم اسلامى ( فارسي )
بين آنها فرق است وما در اين نوشته بدان اشاره خواهيم داشت . بهر روى آنچه در صدر مسأله نگاشته شد مشهور بين دانشمندان ومقتضاى جمع بين اخبار است ، زيرا از طرفي برخى از روايات وقت فوت مغرب را سقوط شفق دانسته است از جمله در صحيحه زراره وفضيل مىخوانيم : « ووقت فوتها ( اى المغرب ) سقوط الشفق » « 1 » واز طرف ديگر رواياتى دلالت دارند هنگامى كه خورشيد فرو نشيند « فقد دخل وقت الصلاتين إلى نصف الليل » « 2 » شاهد مطلب اين كه در صحيحه عبد الله بن سنان آمده است هر نماز دو وقت دارد وأول آنها أفضل است « عن أبي عبد الله عليه السّلام قال سمعته يقول لكل صلاة وقتان وأول الوقت أفضله أو أول الوقتين أفضلهما » « 3 » بنابراين بعد از انجام نماز مغرب در أول وقت ، وقت مشترك فرا مىرسد وهمچنان تا نيمه شب امتداد دارد زراره به سند موثق مىگويد : « عن أبي عبد الله عليه السّلام صلّى رسول الله صلّى اللّه عليه وآله وسلم بالناس المغرب والعشاء الآخرة قبل الشفق من غير علة في جماعة وانما فعل ذلك ليتسع على أمته » « 4 » پيامبر أكرم صلّى اللّه عليه وآله وسلم نماز مغرب وعشاء را قبل از پايان شفق به جماعت گذارد تا اين كه براي أمت خويش وقت را گسترش دهد ، جز اين كه فضيلت عشاء تا ثلث شب قلمداد شده است به دليل صحيحه معاوية بن عمار « ان وقت العشاء الآخرة إلى ثلث الليل » « 5 » ذريح محاربي در حديث موثق از امام صادق عليه السّلام نقل مىكند كه ايشان فرمود : جبرئيل عليه السّلام جهت اعلام أوقات نماز خدمت پيامبر أكرم صلّى اللّه عليه وآله وسلم رسيد ودر روز أول گفت : صل
--> ( 1 ) - باب 18 مادة شفق ( 2 ) - باب 16 ، 10 همان ( 3 ) - همان ، باب 2 ، 16 ( 4 ) - همان ، باب 22 ( 5 ) - همان باب 10 و 21